23
Aug
08

Taalles

 
Onlangs bekroop  mij de dwang om op een fotosite te reageren op een topic over taalkennis.

De starter van de topic bekloeg er zich over dat velen het steevast over “fotograven” hebben. Iemand vroeg zich af hoe het eigenlijk komt dat zowel “graf” als “graaf” als meervoud “graven” hebben.

Zie hier mijn uiteenzetting. Als u het einde haalt dan is uw laatste maaltijd verteerd.

Waarom graaf -> graven en fotograaf -> fotografen ?
Zoals het gravin is en fotografe?
Fotografie is het met behulp van licht en andere vormen van straling vervaardigen van afbeeldingen van voorwerpen en verschijnselen. Het woord is afgeleid van het Grieks en betekent letterlijk schrijven met licht. (φωτος phootos=licht, γραφειν grafein=schrijven)
Bron : Wikipedia (omdat ik het zelf niet mooier kon zeggen)
de stamletter -f- komt hier dus uit het Grieks en wijzigt niet bij verbuiging of bij afgeleide woorden die dezelfde oorsprong hebben.
Graaf -> graven volgt daarentegen de normale Nederlandse regel waarbij de stemloze -f- een stemhebbende -v- wordt bij verbuiging of meervoudsvorm.
voorbeelden
gaaf -> gave
braaf -> brave
doof -> dove
staaf -> staven
enz…
De termen stemloos en stemhebbend brengen ons op hun beurt bij de “-dt- regels”, maw wanneer is het nu een -t- of een -d- ?
In de tegenwoordige tijd is het meervoud niet moeilijk, de “wij”, “jullie en “zij” meervouden zijn gelijk aan de infinitief. Dus vinden -> vinden
In het enkelvoud is de “ik”  vorm (1° persoon) in principe gelijk aan de “stam”, dus ik vind. De “jij” vorm (2° persoon) en de “hij” vorm (3° persoon) krijgen een -t- dus : jij vindt, hij vindt. Ook jij loopt, hij loopt.
Bij inversie (onderwerp staat na de werkwoordsvorm) in de 2° persoon valt de -t- terug weg. Dus : Loop jij? Vind jij?
In de verleden tijd onderscheiden we zwakke werkwoorden en sterke werkwoorden.
Sterke werkwoorden veranderen van klank : Lopen -> liepen
Zwakke werkwoorden krijgen -te(n) of -de(n) als uitgang achter de stam.
Hier is het noodzakelijk te weten of de laatste letter van de stam van de infinitief (=de infinitief waarvan men de -en weglaat, dus antwoorden -> antwoord, wachten -> wacht, beloven -> belov, dopen -> dop) eindigt op een stemhebbende of een stemloze medeklinker. Stemloze medeklinkers zijn deze die voorkomen in ‘T FOKSCHAAP.
Is die laatste letter van de stam van de infinitief stemloos dan krijgen we -te(n), anders krijgen we -de(n)
Dopen -> dop => doopte(n), gedoopt
Wachten -> wacht => wachtte(n), gewacht
Antwoorden -> antwoord => antwoordde(n), geantwoord
Beloven -> belov => beloofde(n), beloofd
Boren -> bor => boorde(n), geboord
Daarnaast zien we hier ook ettelijke ‘moderne’ fouten passeren. Ofwel door de SMS invloeden ofwel omdat velen het onderscheid niet meer kennen tussen hun verbouwd dialect en het A.N.
Mijn (m’n in slecht Nederlands) wordt ‘men’. Zoals in ‘men mening’.
Mooie foto’s wordt “mooi foto’s”. Omdat men de verbuigingsregels niet meer kent.
Die ook nog even meegeven?
Verbuigen is de toevoeging van een -e- of niet.
Bijvoeglijke naamwoorden (adjectieven) krijgen altijd een -e mee in het meervoud. Niet moeilijk … en toch, voor sommigen (om bv de Antwerpenaars niet te noemen)
In het enkelvoud komt er ook steeds een -e bij behalve als 2 regels tegelijk zijn voldaan :
1. Het zelfstandige naamwoord (substantief) waarbij het adjectief staat is onzijdig
2. Het geheel wordt voorafgegaan door een onbepaald lidwoord (‘een’) of er staat geen lidwoord voor.
Voorbeelden:
Ik vind dit mooie foto’s. Het is een mooie foto. Mooie foto hoor! (foto is een ‘de’ woord, zijnde mannelijk of vrouwelijk)
Hij woont in een groot huis. In de straat staan alleen grote huizen. Groot huis daar op die foto, zeg! (huis is een ‘het’ woord, onzijdig dus)
Advertenties

0 Responses to “Taalles”



  1. Geef een reactie

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s


Blog Stats

  • 13,143 hits

Omdat Fotografie Een Nette Vorm Van Voyeurisme Is

augustus 2008
M D W D V Z Z
    Sep »
 123
45678910
11121314151617
18192021222324
25262728293031

Pagina’s


%d bloggers liken dit: